Niet diëten, wel gezond eten.

Een dieet bestaat uit een samenstelling van voedingsmiddelen dat aan bepaalde leefregels tegemoetkomt. Bij sommige diëten moet je calorieën tellen. Bij andere laat je een hele voedingsgroep (tijdelijk) achterwege. Eet je misschien heel eenzijdig. Word jou op de gram af verteld wat je zou mogen eten om af te vallen. Of krijg je zelfs een kant-en-klaar voedingsdagboek voorgeschoteld. Zoveel mensen, zoveel wensen, zoveel diëten..

Elk dieet heeft zo zijn eigen voors en tegens. Wat voor jou werkt, werkt voor een ander misschien niet. Over het algemeen verandert iemand pas zijn voedingspatroon als een lichamelijke kwaal zich aandient. De meest voorkomende klacht daarin is overgewicht. Daar weet ik alles van. Uit eigen ervaring, maar ook vanuit boeken en studie. Hieronder zet ik beknopt uiteen waarom overgewicht een probleem is en waar je op moet letten bij een afslank-dieet. Ook bied ik je natuurlijk een fijn alternatief.

OVERGEWICHT

Men spreekt bij volwassenen van overgewicht bij een BMI (Body Mass Index) hoger dan 25. Een andere manier om overgewicht te bepalen zijn het meten van de huidplooidikte of de buikomvang. Dat we in Nederland veel overgewicht hebben blijkt uit een enquête en leefstijlmonitor uit 2020. Van kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 17 jaar had 14,7% overgewicht. Voor volwassenen van 18 jaar en ouder was dit zelfs 50% [1]! Niet alleen in Nederland is overgewicht een groot probleem geworden. Wereldwijd is overgewicht sinds 1975 verdriedubbeld [2].

overgewicht

Overgewicht is een van de belangrijkste risicofactoren voor chronische ziektes zoals hart- en vaatziektes en diabetes type 2 [3]. Een hoog BMI en een ongezonde leefstijl tasten het immuunsysteem aan en verhogen ook de kans op infectieziektes als SARS-CoV-2 [4]. Het belang van de juiste voeding tot je nemen die het gewicht van nature op peil houden lijkt nu groter dan ooit. De meeste afslankdiëten zijn echter met name gebrand op het reduceren van de calorie-inname.

AFSLANKDIËTEN

Over het algemeen gaan afslankdiëten uit van de opvatting: energie in > energie uit = overgewicht. De gemiddelde energiebehoefte is afhankelijk van iemands lengte, gewicht, leeftijd en geslacht vast te stellen door middel van een formule. Het blijft echter een gemiddelde en hoeft dus niet op jou van toepassing te zijn. Wellicht is jouw stofwisseling in rust trager of is jouw dagelijkse energieverbruik wel hoger dan het gemiddelde. Ook wordt de persoonlijke gezondheidsstatus niet meegenomen in de formule.

Hiernaast onderschat deze opvatting de werking van voeding op het menselijk lichaam. Het doet immers meer dan alleen het leveren van energie. Afhankelijk van de glycemische index is het effect op de bloedsuikerspiegel hoog of laag. Ook kan voeding rijk aan voedingsstoffen zijn of juist ‘leeg’. Levert de voeding naast energie misschien ook bouwstoffen op? Zorgt het voor een lange verzadiging of krijg je snel weer honger? Voorziet het de darmflora wel van de juiste vezels? En hoe makkelijk kun je het betreffende voedingsmiddel eigenlijk verteren? Het maakt dus nogal wat uit waar je de calorieën vandaan haalt. Dit verschilt per voorgeschreven dieet.

VOORDELEN

Wanneer de calorie-inname verminderd wordt de stofwisseling aan het werk gezet. Dat proces, ook wel metaboliseren genoemd, zorgt onder andere voor de opname van verschillende stoffen, het verwerken van diverse afvalstoffen en voor het vrijmaken van energie uit opgenomen én reservestoffen. Het veranderen van je metabolisme kan er voor zorgen dat opgeslagen energie uit vetcellen wordt gehaald met (tijdelijk) gewichtsverlies als resultaat [5].

Ook is het heel natuurlijk om af en toe de maaltijdfrequentie te verlagen. Vroeger was voeding immers ook niet altijd in de natuur voorhanden. Lees hier meer over het dieet van de oermens in verhouding tot het Westerse dieet. De meeste diëten hebben als gemene deler dat het eten van veel verschillende groentes wordt gepromoot. Dat verbetert de darmflora, levert gezonde vezels op, komt met vitamines- en mineralen en zorgt voor gezonde(re) eetgewoontes.

groentestapel

NADELEN

Calorierestrictie heeft impact op het hormoonsysteem. Minder energie inname zorgt voor daling van verzadigingshormonen en stijging van hongerhormonen. Je hebt dus continue honger. Omdat je minder eet zal je lichaam zijn uiterste best doen alles wat erin zit uit de voeding te halen die je wel eet [6]. Je komt hierdoor weer sneller aan, terwijl je minder eet dan voorheen. Dit is het wel bekende jojo-effect.

Naast lichamelijke en psychische stress door het jojo-effect zijn de meeste afslankdiëten een recept voor voedingsstoffen tekort. Dat merk je meestal niet meteen, omdat het lichaam een opslagcapaciteit heeft. Dit geldt voor bepaalde vitamines en mineralen, maar ook voor eiwitten. Op de lange termijn zijn standaard afslankdiëten dan ook niet goed vol te houden. Voor een optimale strategie voor blijvend gewichtsverlies is het belangrijk te kijken naar persoonlijke keuzes, individuele voorkeuren en inzet voor de lange termijn [7].

stress

WELK DIEET IS HET GEZONDST?

Diëten, en dan met name de afslankdiëten, kunnen tijdelijk je metabolisme veranderen, je bewuster maken van wat je nou eigenlijk eet en de impact van voeding op jouw gezondheid duidelijk maken. Uiteindelijk wordt je metabolisme echter langzamer, kom je vaak weer aan en levert het onzekerheid en stress op. Ook kun je bij elk afslankdieet tekorten van voedingsstoffen oplopen. Dit kun je dan weer suppleren, maar in het beginsel is je dieet cq leefstijl dus van inferieure kwaliteit.

Uiteindelijk wil het lichaam een natuurlijk en gevarieerd voedingspatroon die het naar behoefte voorziet van alle voedingsstoffen. In een paar maanden tijd kun je het metabolisme en het afweersysteem versterken door echte, natuurlijke en gebalanceerde voeding tot je te nemen in combinatie met wat lichaamsbeweging en vermindering van stress, aldus professor Dariush Mozaffarian van Tufts University Boston. Hij deed onderzoek naar dieeteffecten op hart-en vaatziekten, diabetes en obesitas [8]. Het fijne is dat wanneer je gezond eet de zin in spontane fysieke activiteit ook weer wordt gestimuleerd. Beweging aangedreven door het lichaam zelf, zoals het evolutionair gezien vroeger ook een prikkel was om op zoek te gaan naar eten en drinken.

Door gezond eten te combineren met jouw persoonlijke wensen creëer je een voedingsstijl voor het leven. Waarbij het soms fijn is om juist even helemaal niet in detail met een maaltijd bezig te zijn. Dat je weer even los kunt laten wat je vanavond eet. De diner samenstelling een keer aan een ander durft toe te vertrouwen. Een gezonde balans ook daarin te vinden. Wakker te worden met een gelukkig gevoel omdat je gezond gegeten hebt. Niet elke dag op de weegschaal te willen kijken. Om weer intuïtief te kunnen eten. Zoals de meeste kinderen geboren worden met een intact verzadigingssysteem. Totdat ze in aanraking komen met allerlei sterk bewerkte voedingsmiddelen.

Met de orthomoleculaire manier van eten leer je weer op deze manier te eten. Je kijkt naar de totale voedingswaarde van wat je nuttigt in plaats van de focus te leggen op een enkel onderdeel. Wil jij graag meer weten? Als ervaringsdeskundige (-45kg, +(te)veel dieetpogingen), én als orthomoleculair voedingscoach help ik jou graag naar een gezond blijvende relatie met voeding.

Dus wil jij graag coaching hierin of hulp bij het upgraden van je huidige dieet? Neem dan vrijblijvend contact op of vul het contactformulier in zodat ik contact met jou op kan nemen. Klik hier voor mijn contactpagina.

Referenties:

  1. Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM. (2020). Geraadpleegd op 7 februari 2022, van https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/overgewicht/cijfers-context/huidige-situatie
  2. WHO. Factsheet Overweight and obesity. Vol 2018.; 2018.
  3. Ruiz-Núñez B. et al (2013). Lifestyle and nutritional imbalances associated with Western diseases: causes and consequences of chronic systemic low-grade inflammation in an evolutionary context. The Journal of nutritional biochemistry. 24(7):1183-1202.
  4. de Frel DL, Atsma DE, Pijl H, Seidell JC, Leenen PJM, Dik WA and van Rossum EFC (2020) The Impact of Obesity and Lifestyle on the Immune System and Susceptibility to Infections Such as COVID-19. Front. Nutr. 7:597600.
  5. Trexler, E., A. Smith-Ryan, and L. Norton, Metabolic adaptation to weight loss: Implications for the athlete. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2014. 11 : p. 7.
  6. Naessens, P. (2020). Echt Eten. (1e druk). Tielt: Lannoo
  7. Kim J. Y. (2021). Optimal Diet Strategies for Weight Loss and Weight Loss Maintenance. Journal of obesity & metabolic syndrome30(1), 20–31.
  8. Mozaffarian D. (2016). Dietary and Policy Priorities for Cardiovascular Disease, Diabetes, and Obesity: A Comprehensive Review. Circulation. 12;133(2):187-225.

🍀 Vond je dit een interessant artikel? Ik zou het leuk vinden als je een reactie plaatst of deelt via de sociale media knoppen hieronder. Sharing = Caring 🍀